μάθε τι είναι το στεγνό καθάρισμα

Το πλύσιμο των ρούχων είναι μια πολύ κοινή οικιακή δραστηριότητα εδώ και χρόνια. Είτε η “τεχνολογία” χτυπούσε τα ρούχα πάνω σε βράχους στο ποτάμι και την νεροτριβή στο παρελθόν, είτε πατώντας απλά τα κουμπιά στα πλυντήρια ρούχων έπειτα, αυτή η διαδικασία πάντα εξαρτώταν από το νερό και όλη η διαδικασία ήταν μια μηχανική διαδικασία που υποβοηθείται  συνήθως με την προσθήκη σαπουνιού ή άλλου αλκαλικού παράγοντα.

Ο σκοπός χρήσης των αλκαλικών παραγόντων είναι να σαπωνοποιήσει τα έλαια και να απομακρύνει σκόνη και άλλες ουσίες. Οι λεκέδες όμως που αφαιρούνται από το ύφασμα, εξακολουθούν να υπάρχουν στο διάλυμα του νερού σε όλο τον κύκλο πλύσης και εισέρχονται ξανά και ξανά στην ύφανση, μέχρι να αφαιρεθεί αυτό το μείγμα απορρυπαντικού, νερού και ξένων σωμάτων με το ξέπλυμα.

Το στεγνό καθάρισμα  (dry clean στα Αγγλικά) από την άλλη πλευρά, είναι διαφορετικό. Αυτό που ονομάζουμε “στεγνό καθάρισμα” δεν είναι στην πραγματικότητα και τόσο “στεγνό” όσο ίσως αφήνει να εννοηθεί η ονομασία.

Παρά το όνομα που του έχουμε δώσει, ο στεγνός καθαρισμός είναι η διαδικασία που χρησιμοποιεί άλλα υγρά και όχι νερό για να καθαρίσει ρούχα, κλινοσκεπάσματα, ταπετσαρίες επίπλων και άλλα είδη υφασμάτων. Ο λόγος είναι πολύ απλός: το νερό μπορεί να βλάψει ανεπανόρθωτα  ορισμένα υφάσματα – όπως πχ το μαλλί, το δέρμα και το μετάξι – και ένα οικιακό πλυντήριο νερού μπορεί να καταστρέψει κουμπιά, δαντέλες, πούλιες και άλλες ευαίσθητες διακοσμήσεις που μπορεί να έχει ένα είδος.

Τα μηχανήματα στεγνού καθαρισμού αντί για νερό λοιπόν, χρησιμοποιούν άλλα υγρά και συγκεκριμένα μια ποικιλία διαλυτών για να καθαρίσουν τα υφάσματα. Η διαδικασία του στεγνού καθαρισμού δεν είναι μηχανική όπως αναφέραμε για την πλύση με νερό, αλλά χημική, μιας και η αφαίρεση των λεκέδων δεν γίνεται λόγω της ανάδευσης και του “χτυπήματος” των υφασμάτων  στο εσωτερικό του κάδου πλύσης, αλλά λόγω των ιδιοτήτων των υγρών του στεγνού καθαρισμού, τα οποία αφαιρούν έλαια και άλλα ξένα σώματα με τη διείσδυση στην ύφανση.

Οι παλαιότεροι διαλύτες περιελάμβαναν βενζίνη, κηροζίνη, βενζόλιο, τερεβινθίνη και πετρέλαιο, τα οποία εκτός του ότι είχαν χαρακτηριστική οσμή, ήταν πολύ εύφλεκτα και επικίνδυνα. Αργότερα, η τεχνολογία έφερε  την ανάπτυξη συνθετικών, μη εύφλεκτων διαλυτών – όπως το περχλωροαιθυλένιο (επίσης γνωστό ως perc ή PCE) και το decamethylcyclopentasiloxane τα οποία χρησιμοποιούνται σήμερα από την πλειονότητα των στεγνοκαθαριστηρίων.

Υπάρχουν επίσης και ειδικά απορρυπαντικά στεγνού καθαρισμού, που προστίθενται στους διαλύτες για να βοηθήσουν στην διαδικασία καθαρισμού.
Τα ειδικά αυτά απορρυπαντικά, είτε προστίθενται στον διαλύτη πριν ξεκινήσει ο στεγνός καθαρισμός είτε προστίθεται στη διαδικασία σε συγκεκριμένο στάδιο και βοηθούν με τρεις τρόπους:

1. Αφαιρούν την υγρασία έτσι ώστε να καθαρίσουν ποιο εύκολα οι υδατοδιαλυτοί λεκέδες
2. Απομακρύνουν τους στερεούς λεκέδες έτσι ώστε να μην επαναπορροφηθούν από το ύφασμα
3. Ενεργούν ως βοηθητικός παράγοντας έτσι ώστε οι διαλύτες να διεισδύσουν στο ύφασμα και να αφαιρέσουν τους λεκέδες.

Οι σύγχρονες μηχανές στεγνού καθαρισμού σαν αυτή που χρησιμοποιεί το στεγνοκαθαριστήριο freshclean αποτελούνται από τέσσερα βασικά μέρη:

1. Τη δεξαμενή συγκράτησης ή η δεξαμενή βάσης που περιέχει το διαλύτη
2. Την αντλία που κυκλοφορεί το διαλύτη μέσα από το μηχάνημα
3. Τα φίλτρα που παγιδεύουν τα στερεά κατάλοιπα (τους λεκέδες δηλαδή που αφαιρούνται από το ύφασμα)
4. Τον κύλινδρο πλύσης του συστήματος, όπου τοποθετούνται τα αντικείμενα που πρόκειται να καθαριστούν.

Κατά τη διάρκεια του στεγνού καθαρισμού, η αντλία τραβά το διαλύτη από τη δεξαμενή και τον στέλνει μέσω των φίλτρων για να απομακρύνει τυχόν ακαθαρσίες. Ο διηθημένος διαλύτης εισέρχεται στον κύλινδρο, όπου αλληλεπιδρά με τα υφάσματα και αφαιρεί οποιοδήποτε λεκέ. Ο διαλύτης στη συνέχεια επιστρέφει στη δεξαμενή συγκράτησης για να ξαναρχίσει η διαδικασία.

Μετά την ολοκλήρωση του κύκλου καθαρισμού, το μηχάνημα περνάει από μια διαδικασία, κατά την οποία απομακρύνει τον διαλύτη από τον κύλινδρο πλύσης. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, ο ρυθμός περιστροφής του κυλίνδρου αυξάνεται, όπως είναι πχ το στύψιμο σε ένα οικιακό πλυντήριο ρούχων.

Αφού ολοκληρωθεί και αυτή η διαδικασία, τα ρούχα είτε στεγνώνουν μέσα στο ίδιο μηχάνημα είτε μεταφέρονται σε ξεχωριστό στεγνωτήριο. Το ποια μέθοδος θα ακολουθηθεί εξαρτάται από το είδος του υφάσματος και το επιδιωκόμενο τελικό αποτέλεσμα. Ο διαλύτης συλλέγεται με αυτόματο τρόπο, φιλτράρεται και μεταφέρεται πίσω σε μία από τις δεξαμενές συγκράτησης.

Το στεγνό καθάρισμα δεν είναι μόνο δημοφιλές. Σε πολλές περιπτώσεις είναι ο μόνος ενδεδειγμένος τρόπος καθαρισμού. Η τεχνολογία έχει προσφέρει πολλούς νέους τύπους υφασμάτων, τους οποίους έχουν υιοθετήσει οι κατασκευαστές. Πολλές φορές όμως, αυτά τα υφάσματα αυτά, εάν πλυθούν στο νερό, απλά καταστρέφονται. Ζαρώνουν, χάνουν τη συνοχή τους, χάνουν τη φόρμα τους, ξεθωριάζουν, σκληραίνουν και άλλα σχετικά προβλήματα. Αλλά και τα παλιότερα υφάσματα πολλές φορές (όχι πάντα όμως) έχουν να επωφεληθούν εάν καθαριστούν με τη μέθοδο του στεγνού καθαρισμού.

Υπεύθυνος ορισμού του τρόπου καθαρισμού του κάθε είδους, είναι πάντα ο κατασκευαστής του. Αυτός έχει γνώση των ιδιοτήτων όλων των υφασμάτων και άλλων μερών του είδους (πχ κουμπιά, φερμουάρ, στολίδια, σιδερότυπα, μεταλλικά στοιχεία) που έχουν χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή του. Αυτή την επιλογή του την γνωστοποιεί με την ετικέτα του είδους, που με μια συγκεκριμένη κωδικοποίηση, βοηθά τον αγοραστή αλλά και τον επαγγελματία στο καθαριστήριο να το χειριστεί με τον πλέον ασφαλή κάθε φορά τρόπο.

Εάν σε ένα είδος ο κατασκευαστής επιτρέπει τον καθαρισμό και τους δύο βασικούς τρόπους (με νερό και με με στεγνό καθάρισμα), τότε το στεγνό καθάρισμα είναι προτιμότερο, μιας και προσφέρει τέλειο καθάρισμα ρούχων